ОФНейрохимия Neurochemical Journal

  • ISSN (Print) 1027-8133
  • ISSN (Online) 3034-5561

РОЛЬ ВИМЕНТИНА ПРИ ПОВРЕЖДЕНИИ ЦЕНТРАЛЬНОЙ НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ

Код статьи
S30345561S1027813325010102-1
DOI
10.7868/S3034556125010102
Тип публикации
Статья
Статус публикации
Опубликовано
Авторы
Том/ Выпуск
Том 42 / Номер выпуска 1
Страницы
130-139
Аннотация
Изучение роли глиальной активации в развитии патологий ЦНС занимает особое место в нейробиологии. Споры на тему вреда или пользы глии ведутся до сих пор, так же как и поиск способов фармакологической коррекции путей глиальной активации. Необходимо ли полностью исключить глию из процесса регенерации или, напротив, следует активировать некоторые ее функции? Виментин - один из структурных компонентов цитоскелета, который имеет двойственную функциональную нагрузку. В некоторых исследованиях показано, что в качестве структурного компонента глиального рубца виментин усугубляет уплотнение зоны повреждения спинного мозга, что препятствует прорастанию аксонов и восстановлению двигательных функций. В других, напротив, виментин имеет свойства аттрактанта для нервных волокон, что способствует регенерации поврежденных аксонов. Роль виментина при нейротравмах на сегодняшний день описана крайне скудно, а выводы, к которым приходят ученые, крайне противоречивы. Целью настоящего обзора является попытка провести обобщение результатов исследований последних лет о роли виментина при моделировании повреждений ЦНС.
Ключевые слова
виментин GFAP астроциты центральная нервная система нейротравма промежуточные филаменты
Дата публикации
27.11.2024
Год выхода
2024
Всего подписок
0
Всего просмотров
263

Библиография

  1. 1. Helfand B.T., Mendez M.G., Murthy S.N., Shumaker D.K., Grin B., Mahammad S., Aebi U., Wedig T., Wu Y.I., Hahn K.M., Inagaki M., Herrmann H., Goldman R.D. // Mol. Biol. Cell. 2011. V. 22. P. 1274-1289.
  2. 2. Potokar M., Morita M., Wiche G., Jorgacevski J. // Cells. 2020. V. 9. P. 1604.
  3. 3. Lin J., Cai W. // J. Neurotrauma. 2004. V. 21. P. 1671-1682.
  4. 4. Eliasson C., Sahlgren C., Berthold C.H., Stakeberg J., Celis J.E., Betsholtz C., Eriksson J.E., Pekny M. // J. Biol. Chem. 1999. V. 274. P. 23996-24006.
  5. 5. Eriksson J.E., Opal P., Goldman R.D. // Curr. Opin. Cell Biol. 1992. V.4. P. 99-104.
  6. 6. Potokar M., Kreft M., Li L., Andersson J.D., Pangrsic T., Chowdhury H.H., Pekny M., Zorec R. // Traffic. 2007. V. 8. P. 12-20.
  7. 7. De Pascalis C., Pérez-González C., Seetharaman S., Boëda B., Vianay B., Burute M., Leduc C., Borghi N., Trepat X., Etienne-Manneville S. // J. Cell Biol. 2018. V. 217. P. 3031-3044.
  8. 8. De Pablo Y., Marasek P., Pozo-Rodrigálvarez A., Wilhelmsson U., Inagaki M., Pekna M., Pekny M. // Cells. 2019. V. 8. P. 1016.
  9. 9. Eckes B., Dogic D., Colucciguyon E., Wang N., Maniotis A., Ingber D., Merckling A., Langa F., Aumailley M., Delouvée A., Koteliansky V., Babinet C., Krieg T. // J. Cell Sci. 1998. V. 111. P. 1897-1907.
  10. 10. Pekny M., Wilhelmsson U., Bogestål Y.R., Pekna M. // Int. Rev. Neurobiol. 2007. V. 82. P. 95-111.
  11. 11. Ekmark-Lewén S., Lewén A., Israelsson C., Li G.L., Farooque M., Olsson Y., Ebendal T., Hillered L. // Restor. Neurol. Neurosci. 2010. V. 28. P. 311-321.
  12. 12. Vinci L., Ravarino A., Fanos V., Naccarato A.G., Senes G., Gerosa C., Bevilacqua G., Faa G., Ambu R. // Eur. J. Histochem. 2016. V. 60. P. 2563.
  13. 13. Dahl D. // J. Neurosci. Res. 1981. V. 6. P. 741-748.
  14. 14. Gimenez y Ribotta M., Langa F., Menet V., Privat A. // Glia. 2000. V. 31. P. 69-83.
  15. 15. Manzhulo I., Tyrtyshnaia A., Kipryushina Y., Dyuizen I., Ermolenko E., Manzhulo O. // Neurosci. Lett. 2018. V. 672. P. 6-14.
  16. 16. Anderson M.A., Burda J.E., Ren Y., Ao Y., O’Shea T.M., Kawaguchi R., Coppola G., Khakh B.S., Deming T.J., Sofroniew M.V. // Nature. 2016. V. 532. P. 195-200.
  17. 17. McLean W.H., Lane E.B. // Curr. Opin. Cell. Biol. 1995. V. 7. P. 118-125.
  18. 18. Liedtke W., Edelmann W., Bieri P.L., Chiu F.C., Cowan N.J., Kucherlapati R., Raine C.S. // Neuron. 1996. V. 17. P. 607-615.
  19. 19. Colucci-Guyon E., Portier M.M., Dunia I., Paulin D., Pournin S., Babinet C. // Cell. 1994. V. 79. P. 679-694.
  20. 20. Wang X., Messing A., David S. // Exp. Neurol. 1997. V. 148. P. 568-576.
  21. 21. Pekny M., Johansson C.B., Eliasson C., Stakeberg J., Wallén A., Perlmann T., Lendahl U., Betsholtz C., Berthold C.H., Friséne J. // J. Cell. Biol. 1999. V. 145. P. 503-514.
  22. 22. Menet V., Gime´nez y Ribotta M., Chauvet N., Drian M.J., Lannoy J., Colucci-Guyon E., Privat A. // J. Neurosci. 2001. V. 21. P. 6147-6158.
  23. 23. Saunders N.R., Deal A., Knott G.W., Varga Z.M., Nicholls J.G. // Clin. Exp. Pharmacol. Physiol. 1995. V. 22. P. 518-526.
  24. 24. Barrett C.P., Donati E.J., Guth L. // Exp. Neurol. 1984. V. 84. P. 374-385.
  25. 25. Davies J.A., Goucher D.R., Doller C., Silver J. // J. Neurosci. 1999. V. 19. P. 5810-5822.
  26. 26. Bradbury E.J., Moon L.D., Popat R.J., King V.R., Bennett G.S., Patel P.N., Fawcett J.W., McMahon S.B. // Nature. 2002. V. 416. P. 636-640.
  27. 27. Menet V., Prieto M., Privat A., Gimenez y Ribotta M. // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2003. V. 100. P. 8999- 9004.
  28. 28. Bareyre F.M., Handenschild B., Schwab M.E. // J. Neurosci. 2002. V. 22. P. 7097-7110.
  29. 29. Schwab M.E. // Prog. Brain Res. 2002. V. 137. P. 351-359.
  30. 30. Silver J., Miller J.H. // Nat. Rev. Neurosci. 2004. V. 5. P. 146-156.
  31. 31. Liddelow S.A., Barres B.A. // Nature. 2016. V. 532. P. 182-183.
  32. 32. Yiu G., He Z. // Nat. Rev. Neurosci. 2006. V. 7. P. 617-627.
  33. 33. Rolls A., Shechter R., Schwartz M. // Nat. Rev. Neurosci. 2009. V. 10. P. 235-241.
  34. 34. White R.E., Rao M., Gensel J.C., McTigue D.M., Kaspar B.K., Jakeman L.B. // J. Neurosci. 2011. V. 31. P. 15173-15187.
  35. 35. Bareyre F.M., Schwab M.E. // Trends. Neurosci. 2003. V. 26. P. 555-563.
  36. 36. Teshigawara K., Kuboyama T., Shigyo M., Nagata A., Sugimoto K., Matsuya Y., Tohda C. // Br. J. Pharmacol. 2013. V. 168. P. 903-919.
  37. 37. Hsu J.Y., Xu X.M. // J. Neurosci. Res. 2005. V. 82. P. 472-483.
  38. 38. Busch S.A., Horn K.P., Cuascut F.X., Hawthorne A.L., Bai L., Miller R.H., Silver J. // J. Neurosci. 2010. V. 30. P. 255-265.
  39. 39. Johansson C.B., Momma S., Clarke D.L., Risling M., Lendahl U., Frisén J. // Cell. 1999. V. 96. P. 25-34.
  40. 40. Terzi F., Henrion D., Colucci-Guyon E., Federici P., Babinet C., Levy B.I., Briand P., Friedlander G. // J. Clin. Invest. 1997. V. 100. P. 1520-1528.
  41. 41. Ivaska J., Pallari H.M., Nevo J., Eriksson J.E. // Exp. Cell. Res. 2007. V. 313. P. 2050-2062.
  42. 42. Tsuruta D., Jones J.C. // J. Cell. Sci. 2003. V. 116. P. 4977-4984.
  43. 43. Wang K., Bekar L.K., Furber K., Walz W. // Brain Res. 2004. V. 1024. P. 193-202.
  44. 44. Joosten E.A., Gribnau A.A. // Neurosci. 1989. V. 31. P. 439-452.
  45. 45. Mor-Vaknin N., Punturieri A., Sitwala K., Markovitz D.M. // Nat. Cell. Biol. 2003. V.5. P. 59-63.
  46. 46. Xu B., deWaal R.M., Mor-Vaknin N., Hibbard C., Markovitz D.M., Kahn M.L. // Mol. Cell. Biol. 2004. V. 24. 9198-9206.
  47. 47. Cordero-Llana O., Scott S.A., Maslen S.L., Anderson J.M., Boyle J., Chowhdury R.R., Tyers P., Barker R.A., Kelly C.M., Rosser A.E, Stephens E., Chandran S., Caldwell M.A. // Cell. Death. Differ. 2011. V. 18. P. 907-913.
  48. 48. Greco T.M., Seeholzer S.H., Mak A., Spruce L., Ischiropoulos H. // J. Proteome. Res. 2010. V. 9. P. 2764- 2774.
  49. 49. Dubey M., Hoda S., Chan W.K.-H., Pimenta A., Ortiz D.D., Shea T.B. // J. Neurosci. Res. 2004. V. 78. P. 245-249.
  50. 50. Shigyo M., Tohda C. // Sci. Rep. 2016. V. 6. P. 28293.
  51. 51. Han Q., Cao C., Ding Y., So K.F., Wu W., Qu Y., Zhou L. // Exp. Neurol. 2015. V. 267. P. 194-208.
  52. 52. Camand E., Morel M.P., Faissner A., Sotelo C., Dusart I. // Eur. J. Neurosci. 2004. V. 20. P. 1161-1176.
  53. 53. Jacobs B.L., Martin-Cora F.J., Fornal C.A. // Brain Res. Rev. 2002. V. 40. P. 45-52.
  54. 54. Ruschel J., Hellal F., Flynn K.C., Dupraz S., Elliott D.A., Tedeschi A., Bates M., Sliwinski C., Brook G., Dobrindt K., Peitz M., Brüstle O., Norenberg M.D., Blesch A., Weidner N., Bunge M.B., Bixby J.L., Bradke F. // Science. 2015. V. 348. P. 347-352.
  55. 55. Shigyo M., Kuboyama T., Sawai Y., Tada-Umezaki M., Tohda C. // Sci. Rep. 2015. V. 5. P. 12055.
  56. 56. Walter H.J., Berry M., Hill D.J., Logan A. // Endocrinology. 1997. V. 138. P. 3024-3034.
  57. 57. Fernandez A.M., Torres-Aleman I. // Nat. Rev. Neurosci. 2012. V.13. P. 225-239.
  58. 58. Liu J.P., Baker J., Perkins A.S., Robertson E.J., Efstratiadis A. // Cell. 1993. V. 75. P. 59-72.
  59. 59. Broughton K.S., Wade J.W. // J. Nutr. 2002. V. 132. P. 88-94.
  60. 60. Jump D.B. // Curr. Opin. Lipidol. 2002. V. 13. P. 155-164.
  61. 61. Zhang X., Wang X., Liu T., Mo M., Ao L., Liu J. // PPAR Res. 2015. P. 489314.
  62. 62. Fuchs E., Cleveland D.W. // Science. 1998. V. 279. P. 514-519.
  63. 63. Gomi H., Yokoyama T., Fujimoto K., Ikeda T., Katoh A., Itoh T., Itohara S. // Neuron. 1995. V. 14. P. 29-41.
  64. 64. Pekny M., Leveen P., Pekna M., Eliasson C., Berthold C.H., Westermark B., Betsholtz C. // EMBO J. 1995. V.14. P. 1590-1598.
  65. 65. Wilhelmsson U., Li L., Pekna M., Berthold C.H., Blom S., Eliasson C., Renner O., Bushong E., Ellisman M., Morgan T.E., Pekny M. // J. Neurosci. 2004. V. 24. P. 5016-5021.
  66. 66. Tyrtyshnaia A., Manzhulo O., Manzhulo I. // Int. J. Mol. Sci. 2023. V. 24. P. 10014-10043.
  67. 67. Pekny M., Pekna M. // Physiol. Rev. 2014. V. 94. P. 1077-1098.
  68. 68. Liu Z., Li Y., Cui Y., Roberts C., Lu M., Wilhelmsson U., Pekny M., Chopp M. // Glia. 2014. V. 62. P. 2022-2033.
  69. 69. Potokar M., Stenovec M., Jorgačevski J., Holen T., 71. Kreft M., Ottersen O.P., Zorec R. // Glia. 2013. V. 61.
  70. 70. Vizuete M.L., Venero J.L., Vargas C., Ilundáin A.A., Echevarría M., Machado A., Cano J. // Neurobiol. Dis. 1999. V. 6. P. 245-258.
  71. 71. Jiang S.X., Slinn J., Aylsworth A., Hou S.T. // J. Neurochem. 2021. V. 158. P. 571-572.
  72. 72. Pekny M. // Prog. Brain Res. 2001. V. 132. P. 23-30.
  73. 73. Pekny M., Pekna M. // J. Pathol. 2004. V. 204. P. 428-437.
  74. 74. Pekny M., Nilsson M. // Glia. 2005. V. 50. P. 427-434.
QR
Перевести

Индексирование

Scopus

Scopus

Scopus

Crossref

Scopus

Высшая аттестационная комиссия

При Министерстве образования и науки Российской Федерации

Scopus

Научная электронная библиотека